So sánh đối chất với hỏi cung bị can là hai thủ tục tố tụng hình sự quan trọng giúp làm rõ sự thật trong quá trình điều tra. Việc nắm rõ sự khác biệt giữa chúng hỗ trợ bị can bảo vệ quyền lợi hợp pháp và đảm bảo tính khách quan của vụ án. Thủ tục này được quy định chi tiết tại Bộ luật Tố tụng hình sự 2015. Cùng Luật ACC tìm hiểu sâu hơn.

1. So sánh đối chất với hỏi cung bị can đầy đủ chi tiết

So sánh đối chất với hỏi cung bị can cho thấy đây là hai thủ tục tố tụng có mục đích và phạm vi áp dụng khác nhau.

Hỏi cung bị can được quy định tại Điều 183 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, là hoạt động tố tụng do người có thẩm quyền tiến hành nhằm thu thập lời khai của bị can về hành vi bị khởi tố, các tình tiết liên quan và những vấn đề cần làm rõ trong vụ án.

Đối chất được quy định tại Điều 189 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, được thực hiện khi có sự mâu thuẫn trong lời khai giữa hai hoặc nhiều người về những tình tiết quan trọng của vụ án. Thông qua việc để các bên trực tiếp trình bày, giải thích, cơ quan tiến hành tố tụng có cơ sở đánh giá tính chính xác của các lời khai.

Điểm khác biệt cơ bản là hỏi cung bị can tập trung làm rõ lời khai của một bị can, còn đối chất được thực hiện giữa những người có lời khai mâu thuẫn nhằm giải quyết các điểm chưa thống nhất trong quá trình điều tra.

2. Khái niệm và đặc điểm của từng thủ tục

Hỏi cung bị can là hoạt động tố tụng trong đó người có thẩm quyền đặt câu hỏi để bị can trình bày về hành vi bị buộc tội, các tình tiết liên quan và những vấn đề cần chứng minh trong vụ án.

Đặc điểm của hỏi cung bị can là được thực hiện đối với từng bị can, có thể tiến hành nhiều lần trong quá trình điều tra. Trước khi hỏi cung, người tiến hành tố tụng phải giải thích quyền và nghĩa vụ cho bị can, bảo đảm việc khai báo được thực hiện tự nguyện.

Đối chất là thủ tục được tiến hành khi lời khai của hai người trở lên có mâu thuẫn về tình tiết quan trọng của vụ án. Những người tham gia đối chất được yêu cầu trình bày lại nội dung đã khai và giải thích nguyên nhân của sự khác biệt để làm rõ sự thật vụ án.

Khác với hỏi cung, đối chất có sự tham gia đồng thời của những người có lời khai mâu thuẫn và phải được thực hiện theo trình tự, thủ tục do Bộ luật Tố tụng hình sự quy định.

3. Quy định chi tiết theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, việc hỏi cung bị can phải được thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, bảo đảm quyền bào chữa và các quyền tố tụng khác của bị can. Người tiến hành tố tụng không được dùng bức cung, nhục hình hoặc biện pháp trái pháp luật để buộc bị can khai báo.

Theo khoản 6 Điều 183 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, việc hỏi cung bị can tại cơ sở giam giữ hoặc tại trụ sở Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh.

Đối với thủ tục đối chất, theo Điều 189 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, việc đối chất được thực hiện khi có sự mâu thuẫn trong lời khai giữa hai hoặc nhiều người về những tình tiết quan trọng của vụ án. Khác với hỏi cung, sự tham gia của Kiểm sát viên trong buổi đối chất không mang tính chất bắt buộc. Trong quá trình thực hiện, nếu có Kiểm sát viên tham gia thì Kiểm sát viên có thẩm quyền trực tiếp đặt câu hỏi để làm rõ các tình tiết mâu thuẫn.

Trong quá trình đối chất, những người tham gia được trình bày ý kiến, giải thích về các nội dung mâu thuẫn trong lời khai. Việc ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh đối với hoạt động đối chất được thực hiện khi xét thấy cần thiết hoặc khi có yêu cầu của người tham gia đối chất theo khoản 4 Điều 189 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

4. Câu hỏi thường gặp

Hỏi cung bị can có bắt buộc phải có người bào chữa không?

Trả lời: Không phải mọi trường hợp hỏi cung đều bắt buộc có người bào chữa. Tuy nhiên, người bào chữa phải tham gia trong các trường hợp bắt buộc theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, như bị can là người dưới 18 tuổi hoặc có nhược điểm về thể chất, tâm thần mà không thể tự bào chữa.

Đối chất được thực hiện bao nhiêu lần trong một vụ án?

Trả lời: Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 không quy định giới hạn số lần đối chất. Số lần thực hiện phụ thuộc vào mức độ mâu thuẫn trong lời khai và yêu cầu làm rõ các tình tiết quan trọng của vụ án. Mỗi lần đối chất phải được thực hiện đúng trình tự và lập biên bản theo quy định.

Bị can có quyền từ chối đối chất không?

Trả lời: Về mặt thủ tục, bị can có nghĩa vụ phải có mặt theo quyết định hoặc giấy triệu tập đối chất của cơ quan tiến hành tố tụng. Tuy nhiên, tại buổi đối chất, bị can hoàn toàn có quyền giữ im lặng, từ chối trả lời câu hỏi hoặc từ chối tranh luận với người khác. Quyền không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình và không buộc phải nhận tội của bị can tại Điều 60 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 vẫn được bảo lưu trọn vẹn trong suốt quá trình đối chất.

So sánh đối chất với hỏi cung bị can giúp người dân hiểu rõ quyền lợi khi tham gia tố tụng. Nếu cần tư vấn chi tiết về thủ tục này, hãy liên hệ Luật ACC để được hỗ trợ kịp thời và chuyên nghiệp.