Hỏi cung bị can là thủ tục tố tụng hình sự quan trọng giúp cơ quan điều tra làm rõ sự thật khách quan của vụ án. Việc nắm vững quy định về thủ tục này góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị buộc tội, đồng thời đảm bảo quá trình tố tụng diễn ra đúng pháp luật. Hiểu rõ nội dung này giúp bị can và người thân chủ động hơn khi tham gia tố tụng. Hãy cùng Luật ACC tìm hiểu chi tiết.

1. Hỏi cung bị can là gì?

Hỏi cung bị can là hoạt động tố tụng do người có thẩm quyền tiến hành nhằm thu thập lời khai của bị can về hành vi bị khởi tố và những tình tiết liên quan đến vụ án.

Theo Điều 183 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, Điều tra viên là người trực tiếp tiến hành hỏi cung bị can; trong trường hợp cần thiết, Kiểm sát viên có thể hỏi cung để kiểm tra, bổ sung tài liệu, chứng cứ hoặc khi thực hiện nhiệm vụ theo quy định của pháp luật.

Việc hỏi cung phải được tiến hành đúng trình tự, thủ tục; nghiêm cấm bức cung, dùng nhục hình hoặc các biện pháp trái pháp luật. Nội dung buổi hỏi cung phải được lập thành biên bản theo Điều 184 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

2. Quy định về hỏi cung bị can

Trước khi hỏi cung, người tiến hành tố tụng phải giải thích cho bị can biết đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật.

Theo khoản 3 Điều 183 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, không được hỏi cung bị can vào ban đêm, trừ trường hợp không thể trì hoãn được và phải ghi rõ lý do vào biên bản.

Ngoài ra, theo khoản 6 Điều 183 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, việc hỏi cung bị can tại cơ sở giam giữ hoặc tại trụ sở Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh theo quy định.

3. Quyền và nghĩa vụ của bị can khi hỏi cung

Theo Điều 60 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, bị can có các quyền như được biết lý do bị khởi tố, được giải thích quyền và nghĩa vụ, trình bày lời khai, đưa ra chứng cứ, tài liệu, nhờ người bào chữa, khiếu nại quyết định hoặc hành vi tố tụng theo quy định.

Bị can có quyền khai báo hoặc không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội. Việc khai báo phải hoàn toàn tự nguyện và không bị ép buộc dưới bất kỳ hình thức nào.

Bên cạnh đó, bị can có nghĩa vụ có mặt theo giấy triệu tập và chấp hành các yêu cầu tố tụng hợp pháp của cơ quan có thẩm quyền.

4. Một số lưu ý khi tham gia hỏi cung

Sau khi kết thúc buổi hỏi cung, biên bản phải được đọc lại cho bị can nghe hoặc để bị can tự đọc theo Điều 184 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

Bị can cần kiểm tra kỹ nội dung biên bản trước khi ký hoặc điểm chỉ. Nếu phát hiện sai sót hoặc cần bổ sung nội dung thì có quyền yêu cầu chỉnh sửa trước khi xác nhận. Trường hợp từ chối ký hoặc điểm chỉ thì người lập biên bản phải ghi rõ lý do.

Nếu phát hiện có hành vi bức cung, dùng nhục hình hoặc vi phạm trình tự tố tụng, bị can có quyền khiếu nại hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét theo quy định của pháp luật.

5. Câu hỏi thường gặp

Bị can có được yêu cầu thay đổi người hỏi cung không?

Trả lời: Có. Bị can có quyền đề nghị thay đổi người tiến hành tố tụng nếu có căn cứ cho rằng người đó thuộc trường hợp phải thay đổi hoặc không bảo đảm tính khách quan theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

Hỏi cung bị can có được tiến hành vào ban đêm không?

Trả lời: Theo khoản 3 Điều 183 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, không được hỏi cung bị can vào ban đêm, trừ trường hợp không thể trì hoãn được và phải ghi rõ lý do trong biên bản hỏi cung.

Bị can có quyền không khai nhận hành vi phạm tội không?

Trả lời: Có. Theo Điều 60 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, bị can có quyền trình bày lời khai hoặc không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình, buộc phải nhận mình có tội. Tuy nhiên, bị can vẫn phải chấp hành các yêu cầu tố tụng hợp pháp của cơ quan có thẩm quyền.

Hỏi cung bị can là thủ tục đòi hỏi sự hiểu biết pháp lý để bảo vệ quyền lợi. Nếu bạn cần tư vấn chi tiết hoặc hỗ trợ pháp lý liên quan đến thủ tục này, hãy liên hệ Luật ACC để được hỗ trợ kịp thời và chuyên nghiệp.