Ai có thẩm quyền hỏi cung bị can đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm tính hợp pháp của hoạt động điều tra và bảo vệ quyền lợi của người bị buộc tội. Việc xác định đúng thẩm quyền giúp tránh sai sót thủ tục, đồng thời duy trì trật tự pháp luật. Cùng Luật ACC tìm hiểu rõ hơn về vấn đề này.

1. Ai có thẩm quyền hỏi cung bị can?

Theo Điều 183 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, hỏi cung bị can là hoạt động tố tụng nhằm thu thập lời khai của bị can để làm rõ hành vi bị khởi tố và các tình tiết liên quan đến vụ án.

Chủ thể có thẩm quyền hỏi cung bị can gồm Điều tra viên thuộc Cơ quan điều tra và Cán bộ điều tra của cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra trong phạm vi nhiệm vụ được phân công.

Ngoài ra, Kiểm sát viên có thể tiến hành hỏi cung trong các trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 183 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, như khi bị can kêu oan, khiếu nại hoạt động điều tra, có căn cứ xác định hoạt động điều tra vi phạm pháp luật hoặc chứng cứ có mâu thuẫn, chưa rõ.

Việc hỏi cung phải tuân thủ đúng trình tự, thủ tục, bảo đảm quyền bào chữa và các quyền tố tụng khác của bị can.

2. Thẩm quyền hỏi cung của Điều tra viên và Cán bộ điều tra

Điều tra viên và Cán bộ điều tra là những chủ thể trực tiếp thực hiện hỏi cung bị can trong vụ án được phân công giải quyết.

Trước khi hỏi cung, người tiến hành hỏi cung phải giải thích cho bị can biết quyền và nghĩa vụ theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

Quá trình hỏi cung phải bảo đảm khách quan, không được bức cung, dùng nhục hình hoặc áp dụng biện pháp trái pháp luật. Theo khoản 6 Điều 183 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, việc hỏi cung tại cơ sở giam giữ hoặc tại trụ sở Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh.

3. Thẩm quyền của Kiểm sát viên trong hỏi cung bị can

Kiểm sát viên có thể hỏi cung bị can trong các trường hợp cụ thể theo khoản 4 Điều 183 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

Các trường hợp này bao gồm: bị can kêu oan, khiếu nại hoạt động điều tra, có căn cứ xác định hoạt động điều tra vi phạm pháp luật hoặc cần làm rõ tình tiết do chứng cứ có mâu thuẫn, chưa rõ.

Việc Kiểm sát viên hỏi cung nhằm phục vụ hoạt động thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra và bảo đảm việc giải quyết vụ án khách quan, đúng pháp luật.

4. Quy trình thực hiện hỏi cung bị can

Bước 1: Chuẩn bị trước khi hỏi cung

Người có thẩm quyền hỏi cung kiểm tra hồ sơ, xác định tư cách tố tụng của bị can và giải thích quyền, nghĩa vụ trước khi tiến hành hỏi cung.

Bước 2: Tiến hành hỏi cung

Người hỏi cung đặt câu hỏi, ghi nhận đầy đủ lời khai của bị can vào biên bản theo Điều 184 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015. Trường hợp pháp luật quy định, việc hỏi cung phải được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh.

Bước 3: Kết thúc và lưu trữ biên bản

Sau khi kết thúc, biên bản được đọc lại cho bị can nghe hoặc để bị can tự đọc. Bị can ký hoặc điểm chỉ vào từng trang; nếu có sửa chữa, bổ sung thì phải ký hoặc điểm chỉ xác nhận theo quy định.

5. Câu hỏi thường gặp

Ai có thẩm quyền hỏi cung bị can khi vụ án phức tạp?

Trả lời: Thẩm quyền hỏi cung thuộc về Điều tra viên thuộc Cơ quan điều tra hoặc Cán bộ điều tra của cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra theo phân công. Kiểm sát viên chỉ hỏi cung trong các trường hợp cụ thể theo khoản 4 Điều 183 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

Bị can có quyền từ chối trả lời khi hỏi cung không?

Trả lời: Có. Bị can có quyền trình bày lời khai hoặc không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình, buộc phải nhận mình có tội theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

Thẩm quyền hỏi cung có thay đổi theo cấp bậc vụ án không?

Trả lời: Có thể thay đổi tùy theo cơ quan giải quyết vụ án và người được phân công thực hiện. Đối với vụ án do cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra giải quyết, Cán bộ điều tra có thể thực hiện hỏi cung theo thẩm quyền.

Ai có thẩm quyền hỏi cung bị can là nội dung cần được hiểu rõ để áp dụng đúng pháp luật. Nếu bạn cần tư vấn chi tiết hơn về thủ tục tố tụng hình sự, hãy liên hệ Luật ACC để được hỗ trợ kịp thời và chuyên nghiệp.