Mẫu đơn khởi kiện hành chính

Khi quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm bởi một quyết định hoặc hành vi hành chính của cơ quan nhà nước, việc sử dụng mẫu đơn khởi kiện hành chính là bước đi pháp lý đầu tiên và quan trọng nhất để người dân bảo vệ quyền lợi của mình. Thủ tục này đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối về cả hình thức lẫn nội dung theo quy định pháp luật. Hãy cùng Luật ACC tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

Mục Lục

1. Cơ sở pháp lý điều chỉnh thủ tục khiếu kiện hành chính

Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, tố tụng hành chính là một nhánh độc lập nhằm giải quyết các tranh chấp giữa cá nhân, tổ chức với các cơ quan quản lý hành chính nhà nước. Để một vụ án hành chính được tòa án chấp nhận giải quyết, người khởi kiện cần bám sát các căn cứ pháp lý cốt lõi sau:

Luật Tố tụng Hành chính 2015: Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhất, quy định toàn bộ quy trình, thủ tục, thẩm quyền của tòa án, cũng như hình thức và nội dung bắt buộc phải có của đơn khởi kiện.
Luật Đất đai 2024: Đối với các vụ kiện hành chính liên quan đến quyết định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư hoặc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Luật Đất đai 2024 (có hiệu lực từ năm 2024) là căn cứ tối cao để xác định tính hợp pháp của hành vi hành chính bị khiếu kiện.
Luật Khiếu nại 2011: Quy định về trình tự khiếu nại trước khi khởi kiện (nếu người dân chọn con đường khiếu nại trước), giúp làm rõ mốc thời gian và thời hiệu khởi kiện vụ án hành chính.

2. Mẫu đơn khởi kiện hành chính mới nhất và chuẩn pháp lý

Việc soạn thảo văn bản đúng khuôn mẫu quy định không chỉ thể hiện sự tôn trọng pháp luật mà còn giúp cơ quan tố tụng nhanh chóng phân loại và xử lý hồ sơ. Nội dung dưới đây sẽ cung cấp biểu mẫu chuẩn theo quy định của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

Mẫu số 23-DS (Ban hành kèm theo Nghị quyết số 01/2017/NQ-HĐTP

ngày 13 tháng 01 năm 2017 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao)

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

……(1), ngày….. tháng …… năm…….

ĐƠN KHỞI KIỆN

Kính gửi: Toà án nhân dân (2)……………………………………

Người khởi kiện: (3)

Địa chỉ: (4)

Số điện thoại: …………………(nếu có); số fax: ………………….(nếu có)

Địa chỉ thư điện tử: …………………………………………………. (nếu có)

Người bị kiện: (5)

Địa chỉ (6)

Số điện thoại: …………………(nếu có); số fax: ………………….(nếu có)

Địa chỉ thư điện tử: …………………………………………………. (nếu có)

Người có quyền, lợi ích được bảo vệ (nếu có)(7)

Địa chỉ: (8)

Số điện thoại: …………………(nếu có); số fax: …………………(nếu có)

Địa chỉ thư điện tử : …………………………………………(nếu có)

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan (nếu có) (9)

Địa chỉ: (10)

Số điện thoại: …………………(nếu có); số fax: ………………….(nếu có)

Địa chỉ thư điện tử: ..………………………..………………. (nếu có)

Yêu cầu Tòa án giải quyết những vấn đề sau đây:(11)

>>> Tải mẫu tại đây: Mẫu đơn khởi kiện hành chính

3. Hướng dẫn chi tiết cách viết các nội dung quan trọng trong đơn

Để đơn khởi kiện được Tòa án thụ lý ngay từ lần nộp đầu tiên, người viết cần lưu ý cách thể hiện nội dung tại các mục quan trọng sau:

Xác định đúng Tòa án có thẩm quyền: Đây là lỗi phổ biến nhất. Theo Luật Tố tụng Hành chính 2015, nếu đối tượng bị kiện là quyết định của Chủ tịch UBND cấp xã hoặc của UBND cấp xã, thẩm quyền giải quyết thuộc về Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi có cơ quan đó. Nếu khởi kiện quyết định của Chủ tịch UBND cấp xã, thẩm quyền thuộc về Tòa án nhân dân.
Xác định chính xác Người bị kiện: Người bị kiện trong vụ án hành chính phải là cơ quan, tổ chức hoặc người có thẩm quyền đã ra quyết định hành chính hoặc có hành vi hành chính. Bạn không được ghi chung chung là "Ủy ban nhân dân" nếu quyết định đó do chính "Chủ tịch Ủy ban nhân dân" ký ban hành với tư cách cá nhân có thẩm quyền.
Trình bày nội dung khởi kiện một cách logic: Tại mục này, bạn cần nêu rõ mốc thời gian bạn nhận được quyết định hoặc biết được hành vi hành chính. Sau đó, chỉ ra các điểm sai phạm của quyết định/hành vi đó. Ví dụ, trong tranh chấp đất đai theo Luật Đất đai 2024, nếu UBND thu hồi đất nhưng áp giá bồi thường theo bảng giá cũ chưa cập nhật, bạn phải trích dẫn điều khoản cụ thể của Luật mới để chứng minh cơ quan hành chính áp dụng sai luật.
Yêu cầu khởi kiện phải rõ ràng, khả thi: Bạn có quyền yêu cầu Tòa án tuyên hủy toàn bộ hoặc một phần quyết định hành chính trái pháp luật; buộc cơ quan nhà nước thực hiện một nhiệm vụ công vụ cụ thể; hoặc yêu cầu bồi thường thiệt hại (nếu hành vi trái pháp luật đó gây ra thiệt hại vật chất thực tế, căn cứ theo nguyên tắc bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng quy định tại Bộ luật Dân sự 2015).

4. Những lưu ý quan trọng về thời hiệu khởi kiện vụ án hành chính

Thời hiệu khởi kiện là khoảng thời gian mà người dân được quyền yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền lợi của mình; nếu quá thời hạn này, bạn sẽ mất quyền khởi kiện. Đây là yếu tố sống còn mà rất nhiều người đi kiện thường bỏ qua dẫn đến việc hồ sơ bị bác bỏ đáng tiếc.

Dựa trên Điều 116 Luật Tố tụng Hành chính 2015, thời hiệu khởi kiện được quy định rất nghiêm ngặt đối với từng trường hợp cụ thể:

Trường hợp khởi kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính: Thời hiệu là 01 năm kể từ ngày người khởi kiện nhận được hoặc biết được quyết định hành chính, hành vi hành chính đó.
Trường hợp khởi kiện quyết định kỷ luật buộc thôi việc: Thời hiệu là 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định kỷ luật.
Trường hợp khởi kiện quyết định giải quyết khiếu nại: Nếu bạn lựa chọn phương án khiếu nại lên cấp trên trước, sau đó không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại thì thời hiệu khởi kiện là 01 năm kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết khiếu nại lần 1 hoặc lần 2.

Lưu ý đặc biệt: Trường hợp vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan (như thiên tai, dịch bệnh hoặc do đau ốm phải điều trị nội viện) mà người khởi kiện không thể thực hiện quyền khởi kiện đúng hạn, thì khoảng thời gian có trở ngại đó sẽ không tính vào thời hiệu khởi kiện vụ án hành chính. Tuy nhiên, bạn phải có đầy đủ giấy tờ chứng minh hợp pháp gửi kèm theo đơn.

Mẫu đơn khởi kiện hành chính cần được soạn thảo một cách chặt chẽ, chính xác về mặt căn cứ pháp lý và tuân thủ tuyệt đối các quy định của Luật Tố tụng Hành chính hiện hành để bảo vệ quyền lợi của bạn tối đa. Nếu bạn gặp bất kỳ khó khăn nào trong việc xác định đối tượng khởi kiện, thẩm quyền của Tòa án hay cách lập luận chứng minh sai phạm của cơ quan nhà nước, hãy liên hệ Luật ACC để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ pháp lý chuyên sâu và nhanh chóng nhất.