Nợ thẻ tín dụng có bị truy tố là vấn đề được nhiều người quan tâm khi gặp khó khăn tài chính. Việc hiểu rõ quy định pháp luật giúp tránh những hiểu lầm không đáng có. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết vấn đề này cùng Luật ACC.

1. Nợ thẻ tín dụng có bị truy tố trách nhiệm hình sự không? Mới

Nợ thẻ tín dụng chủ yếu thuộc quan hệ dân sự giữa khách hàng và ngân hàng. Theo Bộ luật Dân sự 2015, nghĩa vụ thanh toán nợ phát sinh từ hợp đồng tín dụng và phải được thực hiện đúng hạn. Nếu người vay không thanh toán, ngân hàng có quyền khởi kiện dân sự để đòi nợ, bao gồm cả gốc, lãi và các khoản phí phát sinh. Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2024, 2025, 2026) quy định các tội danh liên quan đến tài sản như lừa đảo chiếm đoạt tài sản chỉ áp dụng khi có hành vi gian dối ngay từ đầu với mục đích chiếm đoạt. Nợ thẻ tín dụng thông thường không cấu thành tội phạm hình sự vì không có yếu tố gian dối cố ý chiếm đoạt từ lúc ký hợp đồng.

Tuy nhiên, nếu người vay sử dụng thẻ để thực hiện các giao dịch giả mạo hoặc che giấu tài sản nhằm trốn tránh nghĩa vụ, cơ quan điều tra có thể xem xét yếu tố hình sự. Trong thực tế, hầu hết các trường hợp nợ thẻ tín dụng chỉ dừng lại ở mức xử lý dân sự, bao gồm việc ngân hàng báo cáo thông tin tín dụng xấu và khởi kiện tại tòa án dân sự.

2. Phân biệt giữa nợ thẻ tín dụng và các tội danh hình sự liên quan

Bộ luật Dân sự 2015 quy định rõ nghĩa vụ dân sự phát sinh từ hợp đồng tín dụng phải được thực hiện theo thỏa thuận. Ngược lại, Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2024, 2025, 2026) chỉ truy cứu trách nhiệm hình sự khi hành vi có đủ yếu tố cấu thành tội phạm như chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn gian dối. Nợ thẻ tín dụng không bị truy tố hình sự nếu người vay chỉ đơn thuần chậm thanh toán do khó khăn tài chính. Ngân hàng không có quyền yêu cầu cơ quan công an can thiệp khi chỉ là nợ hợp đồng.

Tuy nhiên, nếu có bằng chứng cho thấy người vay đã mượn thẻ tín dụng của người khác hoặc cung cấp thông tin sai lệch để mở thẻ nhằm chiếm đoạt, thì có thể bị xem xét theo các điều khoản về tội phạm tài sản. Sự phân biệt này giúp người dân hiểu rằng không phải mọi khoản nợ đều dẫn đến án hình sự.

3. Hậu quả pháp lý khi chậm thanh toán nợ thẻ tín dụng

Khi không thanh toán đúng hạn, ngân hàng áp dụng các biện pháp dân sự như tính lãi suất quá hạn, báo cáo lịch sử tín dụng và khởi kiện tại tòa án. Bộ luật Dân sự 2015 cho phép bên cho vay yêu cầu bồi thường thiệt hại và thực hiện các biện pháp bảo đảm như phong tỏa tài khoản.

Về phía hình sự, Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2024, 2025, 2026) không quy định tội danh riêng cho việc chậm trả nợ thẻ tín dụng. Chỉ khi hành vi vượt quá giới hạn dân sự, ví dụ như sử dụng thẻ để thực hiện giao dịch bất hợp pháp hoặc cố tình tẩu tán tài sản sau khi vay, cơ quan chức năng mới xem xét. Người vay cần chủ động liên hệ ngân hàng để thương lượng gia hạn hoặc cơ cấu lại nợ nhằm tránh các hậu quả dân sự nghiêm trọng hơn.

4. Các biện pháp xử lý khi gặp khó khăn thanh toán nợ thẻ tín dụng

Người vay nên liên hệ trực tiếp với ngân hàng để đề xuất phương án trả góp hoặc giảm lãi suất tạm thời. Theo Bộ luật Dân sự 2015, các bên có thể thỏa thuận sửa đổi hợp đồng khi có lý do chính đáng. Nếu bị khởi kiện dân sự, cần chuẩn bị chứng từ chứng minh khả năng thanh toán hoặc yêu cầu tòa án xem xét tình tiết giảm nhẹ. Trong trường hợp nghi ngờ có yếu tố hình sự bị quy kết sai, nên thu thập bằng chứng về mục đích sử dụng thẻ hợp pháp để bảo vệ quyền lợi. Việc chủ động giải quyết nợ giúp tránh việc thông tin tín dụng bị ghi nhận xấu và ảnh hưởng đến các khoản vay sau này.

5. Câu hỏi thường gặp

Nợ thẻ tín dụng có bị truy tố hình sự khi quá hạn lâu dài không?

Theo Bộ luật Dân sự 2015 và Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2024, 2025, 2026), nợ thẻ tín dụng quá hạn chỉ bị xử lý dân sự. Truy tố hình sự chỉ xảy ra khi có hành vi gian dối chiếm đoạt tài sản ngay từ đầu, không phải do chậm thanh toán thông thường.

Ngân hàng có quyền báo công an khi khách hàng nợ thẻ tín dụng không?

Ngân hàng chỉ được quyền khởi kiện dân sự theo Bộ luật Dân sự 2015. Việc báo công an chỉ hợp lý khi có dấu hiệu tội phạm theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2024, 2025, 2026), ví dụ như sử dụng thẻ giả mạo.

Lãi suất quá hạn thẻ tín dụng được tính như thế nào theo pháp luật?

Bộ luật Dân sự 2015 quy định lãi suất quá hạn không vượt quá mức trần do pháp luật quy định. Ngân hàng phải thông báo rõ ràng và người vay có quyền yêu cầu giảm trừ nếu có lý do chính đáng.

Nợ thẻ tín dụng có bị truy tố không phải là vấn đề hình sự thông thường mà chủ yếu là quan hệ dân sự. Để được tư vấn chi tiết và bảo vệ quyền lợi hợp pháp, liên hệ Luật ACC.