Thỏa ước lao động tập thể

Thỏa ước lao động tập thể là văn bản thoả thuận giữa tập thể lao động và người sử dụng lao động về các điều kiện lao động mà hai bên đã đạt được thông qua thương lượng tập thể.

 

1. Quy định của pháp luật lao động về thực hiện thoả ước lao động tập thể doanh nghiệp

Theo quy định Điều 79  Bộ luật lao động 2019 về thực hiện thoả ước lao động tập thể doanh nghiệp:

Thỏa ước lao động

Điều 79. Thực hiện thỏa ước lao động tập thể tại doanh nghiệp

1. Người sử dụng lao động, người lao động, bao gồm cả người lao động vào làm việc sau ngày thỏa ước lao động tập thể có hiệu lực, có nghĩa vụ thực hiện đầy đủ thỏa ước lao động tập thể đang có hiệu lực.

2. Trường hợp quyền, nghĩa vụ và lợi ích của các bên trong hợp đồng lao động đã giao kết trước ngày thỏa ước lao động tập thể có hiệu lực thấp hơn quy định tương ứng của thỏa ước lao động tập thể thì phải thực hiện theo thỏa ước lao động tập thểQuy định của người sử dụng lao động chưa phù hợp với thỏa ước lao động tập thể thì phải được sửa đổi cho phù hợp; trong thời gian chưa sửa đổi thì thực hiện theo nội dung tương ứng của thỏa ước lao động tập thể.

3. Khi một bên cho rằng bên kia thực hiện không đầy đủ hoặc vi phạm thỏa ước lao động tập thể thì có quyền yêu cầu thi hành đúng thỏa ước lao động tập thể và các bên có trách nhiệm cùng xem xét giải quyết; nếu không giải quyết được, mỗi bên đều có quyền yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động tập thể theo quy định của pháp luật.

2. Bình luận về quy định tại điều 79 Bộ luật lao động:

Khi thỏa ước lao động tập thể doanh nghiệp có hiệu lực, trách nhiệm thực hiện thỏa ước lao động tập thể thuộc về các bên: người sử dụng lao động, người lao động, kể cả người lao động vào làm việc sau ngày thỏa ước lao động tập thể doanh nghiệp có hiệu lực. Thực hiện đầy đủ các cam kết trong thỏa ước lao động tập thể doanh nghiệp là cơ sở để người lao động được bảo đảm các quyền lợi quy định trong thỏa ước lao động tập thể, là điều kiện để thúc đẩy sự phát triển ổn định, bền vững của doanh nghiệp, cần phải phân biệt rõ trách nhiệm của mỗi chủ thể, vì giữa các chủ thể có trách nhiệm không giống nhau. Người lao động, người sử dụng lao động có trách nhiệm/ nghĩa vụ trực tiếp thực hiện thoả ước. Giữa hai bên có những đổi quyền và nghĩa vụ ghi cả trong thoả ước và hợp đồng lao động, cả hai bên đều được tôn trọng như nhau. Trong những trường hợp cụ thể các quyền, nghĩa vụ của thoả ước lao động tập thể và hợp đồng lao động được ưu tiên thực hiện theo những nguyên tắc chung của pháp luật lao động. Đối với tổ chức đại diện của tập thể người lao động và đại diện người sử dụng lao động cơ bản là thực hiện nghĩa vụ liên đới.

Việc sửa đổi, bổ sung các quy định trong hợp đồng lao động và các quy định khác như nội quy lao động, quy chế hoặc các thỏa thuận và quy định khác trong đơn vị được tiến hành trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày thỏa ước lao động tập thể có hiệu lực. Đồng thời, phải bảo đảm rằng các quyền, lợi ích của người lao động phải bằng hoặc cao hơn quy định của thỏa ước và nghĩa vụ của người lao động phải thấp hơn hoặc bằng nghĩa vụ quy định trong thỏa ước. Từ quy định này, có thể thấy rằng, giá trị pháp lý của thỏa ước lao động lao động tập thể chỉ đứng sau pháp luật, và vì thế, như đã đề cập, thỏa ước lao động tập thể được coi là “luật” của doanh nghiệp.

Trong quá trình thực hiện và duy trì thỏa ước lao động tập thể doanh nghiệp, nếu một bên cho rằng bên kia thực hiện không đầy đủ hoặc vi phạm thỏa ước: thì có quyền yêu cầu bên kia thi hành đúng thỏa ước và hai bên phải cùng nhau xem xét để cùng tìm kiếm biện pháp giải quyết. Nếu không giải quyết được, mỗi bên đều có quyền yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động tập thể theo quy định của pháp luật. Thông thường, tranh chấp lao động phát sinh trong trường hợp này là tranh chấp lao động tập thể về quyền, được giải quyết theo các quy định tương ứng tại chương XIV của Bộ luật Lao động.

Trường hợp doanh nghiệp đang thực hiện thỏa ước lao động tập thể doanh nghiệp mà thực hiện các biện pháp để duy trì và nâng cao hiệu quả hoạt động như chuyển quyền sở hữu, quyền quản lý, quyền sử dụng doanh nghiệp, sáp nhập, hợp nhất, chia, tách doanh nghiệp thì việc thực hiện thỏa ước lao động tập thể được quy định riêng trong Điều 86 BLLĐ.